اثربخشی روش تدریس خلاقانه بر خلاقیت و ابعاد آن در دانشجویان علوم تربیتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 1. کارشناسی‌ ارشد روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و

2 2. کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 3. مربی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم‌ تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

4 4. استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم‌ تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام‌ نور، تهران، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی روش تدریس خلاقانه بر خلاقیت و ابعاد چهارگانه آن (ابتکار، سیالی، انعطاف‌پذیری و بسط) در دانشجویان دختر مقطع کارشناسی علوم تربیتی دانشگاه اصفهان انجام شد. این پژوهش با روش نیمه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون تک‌گروهی اجرا شد. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دختر ترم پنجم کارشناسی علوم تربیتی دانشگاه اصفهان بود که از میان آنان، ۱۵ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای سنجش خلاقیت و ابعاد آن از پرسشنامه خلاقیت عابدی (۱۳۷۲) استفاده شد و داده‌ها با بهره‌گیری از آزمون t زوجی در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که روش تدریس خلاقانه موجب افزایش معنادار خلاقیت دانشجویان در مرحله پس‌آزمون نسبت به پیش‌آزمون شد (p < 0.05). همچنین، اندازه اثر مداخله بر ابعاد سیالی و انعطاف‌پذیری قوی، بر بعد ابتکار متوسط و بر بعد بسط ضعیف بود. این یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه تدریس خلاقانه در ارتقای تمامی ابعاد خلاقیت مؤثر است، اما تقویت ابعاد ابتکار و به‌ویژه بسط، در مقایسه با سیالی و انعطاف‌پذیری، به دوره‌های آموزشی طولانی‌تر و تمرین‌های تخصصی‌تر نیاز دارد. بر این اساس، به‌کارگیری نظام‌مند روش تدریس خلاقانه در برنامه‌های آموزش عالی می‌تواند راهبردی مؤثر برای توسعه خلاقیت دانشجویان و تقویت سرمایه انسانی خلاق باشد.

کلیدواژه‌ها