خلاقیت و سلامت روان؛ مرور نظام مند پژوهش های مرتبط با افسردگی، اضطراب و بهزیستی روانشناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نایین

2 دانشیار دانشگاه فرهنگیان اصفهان، اصفهان، ایران

10.22111/cee.2026.54503.1018

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند مطالعات مرتبط با خلاقیت و سلامت روان، با تمرکز بر افسردگی، اضطراب و بهزیستی روانشناختی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی بوده و به لحاظ ماهیت و اهداف تحقیق از نوع توصیفی است. براساس روش جمع آوری داده اسنادی است؛ چرا که با بررسی ادبیات مطالعات پیشین در موضوع مورد مطالعه و نتایج تحقیقات این زمینه با روش مرور نظام مند با در نظر گرفتن قیف پارادایم تحلیل شده است. این مطالعه 23 مقاله را بین سال های 2020 تا 2025 را با استفاده از روش مرور سیستماتیک مورد بررسی قرار می دهد. روش تحلیل داده ها، تلفیق یافته ها با استفاده از تکنیک قیف پارادایم است که مقالات منتخب را در چهار سطح دسته بندی و تجزیه و تحلیل میکند. نتایج کلی نشان داد که بخش عمده مطالعات بر شواهد تجربی و تحلیل های مکانیزمی متمرکز بوده و به طور غالب، اثرات مثبت خلاقیت و فعالیت های خلاقانه بر کاهش افسردگی و اضطراب و ارتقای بهزیستی روانشناختی را گزارش کرده اند. همچنین پژوهش ها حاکی از آن است که نقش خلاقیت اغلب از طریق متغیرهای میانجی روانشناختی مانند تاب آوری، حمایت اجتماعی و تنظیم هیجان تبیین می شود. در مقابل، سهم پژوهش های عمیق مفهومی و هستی شناختی محدودتر است که نشان دهنده وجود خلأ نظری در تبیین بنیادین رابطه خلاقیت و سلامت روان است. یافته های این مرور بر ضرورت حرکت از تمرکز صرف بر اثربخشی مداخلات خلاقانه به سمت توسعه چارچوب های نظری منسجم تر تاکید دارد.

کلیدواژه‌ها

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار